July 1, 2026 l Pilipino Mirror
Sa dami ng Pilipinong nangangailangan ng puhunan o panggastos, may isang tahimik na problema na mabilis lumalaki: ang mapagsamantalang pagpapautang.
Habang mas nagiging maingat ang mga bangko sa pag-apruba ng loan dahil sa mataas na panganib at mahigpit na pamantayan, maraming tao at maliliit na negosyo ang napipilitang humanap ng ibang mapagkukunan ng pera. Dito pumapasok ang mga nagpapautang na nag-aalok ng mabilis na cash, pero may kapalit na napakataas na interes at mabibigat na kondisyon.
Madalas akong makausap ng mga negosyante na nagsasabing hindi sila nakautang sa bangko kahit maayos naman ang kanilang negosyo. Dahil kailangan nilang bayaran ang supplier o pasahurin ang empleyado, kumakapit sila sa mga pautang na “madaling makuha.” Sa umpisa, tila ito ang sagot sa kanilang problema. Ngunit pagdating ng bayaran, saka nila mararamdaman ang tunay na halaga ng perang hiniram.
May ilan na naniningil ng interes na umaabot sa ilang porsiyento bawat linggo. Ang iba naman ay gumagamit ng pananakot, kahihiyan, o walang tigil na pangungulit kapag nahuli ang bayad. Sa halip na makaahon, lalo pang nalulubog sa utang ang borrower. Ang perang dapat sana’y inilaan sa pagpapalago ng negosyo ay napupunta lamang sa pagbabayad ng interes. Unti-unting humihina ang cash flow, bumabagal ang operasyon, at kung minsan ay tuluyang nagsasara ang negosyo.
Mas masakit ang epekto nito sa mga ordinaryong pamilya. Kapag kinapos dahil sa sakit, matrikula, o biglaang gastusin, madaling matukso sa pautang na walang masyadong hinihinging dokumento. Ngunit kapag lumobo ang utang, pati pang-araw-araw na gastusin ay naaapektuhan. Nagiging paulit-ulit ang pangungutang hanggang hindi na makita ang dulo ng problema.
Hindi lahat ng mabilis magpautang ay mapagsamantala. Ngunit dapat maging mapanuri. Basahin ang kabuuang halaga ng interes at lahat ng bayarin. Huwag lang tingnan ang maliit na buwanang hulog. Alamin kung lisensiyado ang nagpapautang at siguraduhing malinaw ang kasunduan. Kung may hindi maipaliwanag nang maayos, mas mabuting umatras kaysa magsisi.
Para sa mga MSME, mahalaga ring pagandahin ang rekord ng negosyo. Ayusin ang bookkeeping, maging maagap sa pagbabayad ng obligasyon, at magtayo ng magandang credit history. Kapag mas maayos ang rekord, mas lalaki ang pagkakataong makautang sa mga lehitimong institusyong pinansyal sa mas mababang halaga.
Ang mabilis na pera ay hindi palaging magandang balita. Sa panahon na mas mahirap umutang sa bangko, mas mahalagang gamitin ang pag-iingat kaysa pagmamadali. Ang tamang pautang ay dapat maging tulay sa pag-unlad, hindi bitag na magpapalubog sa pamilya at negosyo.
***The views expressed herein are his own and do not necessarily reflect the opinion of his office as well as FINEX. For comments, email rey.lugtu@hungryworkhorse.com. Photo is from Pinterest.