June 3, 2026 l Pilipino Mirror
Marami sa atin ang ramdam na mahal ang bilihin pero parang hindi naman gumaganda ang kita o trabaho. Ito ang sitwasyong tinatawag na “stagflation.” Medyo banyaga ang salita, pero simple lang ang ibig sabihin nito: mabagal ang ekonomiya habang patuloy na tumataas ang presyo ng mga bilihin at serbisyo.
Karaniwan kasi, kapag matumal ang negosyo at mabagal ang ekonomiya, bumababa rin ang presyo. Pero sa stagflation, sabay na nangyayari ang hirap sa ekonomiya at taas-presyo. Kaya doble ang tama sa ordinaryong tao.
Nakikita natin ito kapag tumataas ang presyo ng bigas, pamasahe, kuryente, at pagkain, pero hindi naman sumasabay ang sahod. May mga kompanya ring nag-iingat sa pag-hire o kaya ay nagbabawas ng tao. Ang resulta, mas mahirap mag-ipon at mas mabilis maubos ang sweldo.
Hindi lang Pilipinas ang nakararanas nito. Kapag tumataas ang presyo ng langis sa buong mundo, may giyera, o nagkakaproblema sa supply ng pagkain at produkto, damay halos lahat ng bansa. Pero siyempre, mas mabigat ito para sa mga pamilyang sakto lang ang kita buwan-buwan.
Kaya ano ang puwedeng gawin ng ordinaryong Pilipino?
Una, bantayan ang cash flow. Hindi sapat na alam mo lang kung magkano ang kita mo. Dapat alam mo rin kung saan napupunta ang pera mo araw-araw. Minsan, maliliit na gastos ang unti-unting sumisira sa budget.
Pangalawa, umiwas muna sa utang na hindi kailangan. Kapag mataas ang inflation, madalas tumataas din ang interes sa utang. Mas mahirap makaahon kapag puro hulog ang iniisip buwan-buwan.
Pangatlo, dagdagan ang pinagkukunan ng kita kung kaya. Hindi na praktikal ngayon ang umasa sa iisang source of income lang. Maraming Pilipino ang kumikita sa sideline, online selling, freelancing, o maliit na negosyo habang may regular na trabaho.
Pang-apat, matutong mag-adjust kaysa magpumilit sa dating lifestyle. Hindi ito tungkol sa pagiging kuripot. Mas mahalaga lang ngayon ang pagiging praktikal.
Hindi natin kontrolado ang takbo ng ekonomiya. Pero kaya nating kontrolin kung paano tayo gagalaw habang magulo ang paligid. Sa panahon ng stagflation, hindi pinakaimportante ang pinakamalaki ang kita. Ang madalas na nakakaraos ay iyong marunong magplano, umiwas sa luho, at mabilis mag-adjust.
***The views expressed herein are his own and do not necessarily reflect the opinion of his office as well as FINEX. For comments, email rey.lugtu@hungryworkhorse.com. Photo is from Pinterest.