October 29, 2025 l Pilipino Mirror
Ang paggamit ng teknolohiyang tulad ng blockchain sa pamahalaan ay may malaking pangako para sa ating bansa—hindi lang para sa mga numero at porma, kundi para sa bawat ordinaryong Filipino at maliit na negosyo. Halimbawa, ipinapanukala na ngayong ilagay ang pambansang badyet sa blockchain sa pamamagitan ng panukalang batas na Senate Bill No. 1330 na tinaguriang “Blockchain the Budget Bill”.
Sa ganitong sistema, bawat piso ng pondo ng bayan ay mate‐trace, mapapanood at hindi basta mapapalitan o matatakpan. Hibla‐hibla itong nais nating panawagan laban sa maling paggasta o anomalya. Para sa isang ordinaryong mamamayan, ibig sabihin nito: kapag may proyekto sa barangay, malinaw kung saan nagmula ang pondo, kung sino ang kontratista, at kung natupad ba ang serbisyo. Walang tahimikang “fly‐by‐night” contractors na kahit sinong hindi matunton.
Para sa mga maliliit na negosyo, ito rin ay may konkretong epekto. Kung mas transparent ang paggasta ng pamahalaan, mas kaunti ang ligalig sa procurement, kaduda‐dudang kontrata o delayed na bayaran—ibig sabihin mas maayos ang oportunidad ng SME na makipagsabayan, makalaban sa patas na proseso. At kapag may kumpiyansa ang negosyo na patas ang sistema, mas malaki ang posibilidad ng pakikilahok nila sa mga proyekto ng gobyerno.
Mahalaga rin na tandaan: bagama’t ang blockchain ay hindi magic wand—hindi nito awtomatikong aalisin lahat ng korapsyon, may mga limitasyon pa rin sa implementasyon at legal na balangkas. Pero sa pagpapatupad nito, nakikita ko na unti-unti tayong lumalapit sa isang pamahalaan na bukas, magaan ang pag-access sa impormasyon, at may tiwala mula sa publiko.
Sa huli, ang teknolohiyang ito ay parang salamin: hindi lang ito para makita ang pondo, kundi para makita natin ang pamahalaan bilang katuwang. At bilang isang mamamayan at negosyante, may pag-asa tayong makilahok hindi bilang taga‐saksi lang kundi bilang bahagi ng pagbabago.
***The views expressed herein are his own and do not necessarily reflect the opinion of his office as well as FINEX. For comments, email rey.lugtu@hungryworkhorse.com. Photo is from Pinterest.